Para Politikası

Para Politikası, merkez bankasının ekonomideki paranın miktarını ve fiyatını belirlemeye, paranın elde edilebilirliğini ve maliyetini etkilemeye yönelik olarak alınan kararları ifade etmektedir.

Amaç


➢ Fiyat istikrarı sağlanarak enflasyonu kontrol edebilmek,
➢ Sürdürülebilir ekonomik büyüme ile toplumun refahını arttırma, daha adil gelir dağılımı, daha fazla istihdam sağlamak,
➢ Finansal istikrara yönelik riskleri azaltmak amacıyla dalgalı kur rejiminde Türk lirasının aşırı değerlenmesi veya değer kaybetmesine karşı tedbirler almak,
➢ Sermaye hareketlerinin piyasalarda kırılganlığın ve oynaklığın ettiklerini azaltabilmek için faiz istikrarı sağlamak,

gibi amaçları gerçekleştirmek için TCMB daraltıcı ve genişletici para politikalarını uygulayarak ekonomiye yön verir.


Daraltıcı Para Politikası


Sıkı para politikası olarak da bilinen daraltıcı para politikası ekonomideki toplam para arzını azaltması anlamına gelmektedir. Buradaki temel amaç enflasyonu düşürmek çünkü dolaşımdaki para miktarı arttıkça talep artacak ve toplam talep toplam arzı aşarsa fiyatlar yükselecektir. Para arzının azalmasıyla birlikte faiz oranların yükselmesine yol açarak tüketicileri tasarrufa yönlendirmesi de amaçlanmaktadır.


Genişletici Para Politikası


Gevşek para politikası olarak da bilinen genişletici para politikası daraltıcı para politikasının aksine toplam para miktarının arttırılması anlamına gelmektedir. Para arzı artmasıyla birlikte faizler düşecek ve tüketim eğilimi artacak. Dolaşımdaki para miktarının yükselmesi ile yatırımların arttırılması da hedeflenmektedir böylelikle istihdam artmasıyla işsizlik ve ekonomik durgunluğun azalması amaçlanmıştır.

Daraltıcı ve genişletici para politikasını gerçekleştirebilmek amacıyla kullanılan yöntemlere para politikası araçları adı verilir. Bunlar

1) Açık Piyasa işlemleri,

Açık Piyasa İşlemleri, Merkez Bankası‘nın para arzının ve ekonominin likiditesinin etkin bir şekilde düzenlenmesi amacıyla yaptığı işlemlerdir. Bu; hazine bonosu, tahvil ve hisse senedi alım satımı şeklinde yapılır. Merkez Bankası, piyasadaki likidite fazlasını çekmek için satış; para darlığı olduğunda ise alım yapar.

TCMB’nin kullandığı açık piyasa işlemleri çeşitleri ;

  • Repo,
  • Ters repo,
  • Doğrudan Satım,
  • Doğrudan Alım,
2) Reeskont Kredileri

Reeskont kredisi, bankaların nakit ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’ndan sağladıkları bir kredidir. Bir banka tarafından iskonto edilmiş bir borç senedinin bir merkez bankası tarafından yeniden iskonto edilmesi karşılığında verilen kredidir. İhracat yapan ya da döviz kazandırıcı şirketler bu kredilerden faydalanabilmektedir.

Merkez Bankası döviz cinsinden düzenlenen senet karşılığında TL olarak reeskont kredisi verir firmalarda aldıkları bu krediyi kullanır ve geri ödemeyi döviz olarak yapmaktadırlar.

3) Zorunlu Karşılık Oranı

Zorunlu karşılık oranı ya da munzam karşılık; mevduat kabul eden bankaların bu mevduatlara karşılık olarak Merkez Bankası’nda bulundurmak zorunda oldukları mevduatların oranıdır ve bu oran Merkez Bankası tarafından kararlaştırılır.

4) TCMB Faiz Oranları

Politika faizi, TCMB tarafından belirlenen bir haftalık vadesi bulunan repolara uygulanan faiz oranlarına denir. Bankalar kendilerine fon oluşturmak amacıyla ellerindeki tahvil ve bonoları teminat olarak gösterip merkez bankasından para temin ederek repo yapmaktadırlar.

5) Döviz İşlemleri

Merkez Bankası, para politikası hedeflerine uygun olarak döviz kuru istikrarı için döviz piyasasında değişiklikte bulunabilir.

Bu makale değerli meslektaşım Yasemin Kaya’ya aittir. Makale hakkında sorular ve görüşleriniz için yaseminkaya19@hotmail.com’a mail atabilirsiniz.

Nasıl Hissediyorsun?

Heyecanlı
1
Mutlu
1
Aşık Oldum
1
Emin Değilim
0
Alperen Baydemir
"Potansiyeli olan gençlerin önünü açacak ve onları geliştirecek vizyoner bir iş adamı olmak" hayaliyle hayatını şekillendirmeye çalışan, tutkulu ve meraklı biri.

You may also like

Leave a reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

More in:Ekonomi

Ekonomi

E-TİCARET TÜRLERİ

E-Ticaret türleri, elektronik ticaretin kullanım şekline göre değişkenlik göstermektedir. E-Ticaretin sürekli gelişmesi ile içerisinde birçok ...